Natuursteen onderhouden komt neer op drie gewoontes: zand en vuil weghouden, reinigen met een pH-neutraal middel in plaats van met huismiddeltjes, en de steen op tijd laten impregneren zodat vocht en vet er niet in trekken. Wie dat volhoudt, heeft jarenlang een mooie vloer, trap of keukenblad. In dit artikel leest u hoe dat er in de praktijk uitziet, wat u beter niet gebruikt en wat elke steensoort extra nodig heeft.
Waarom natuursteen ander onderhoud vraagt
Natuursteen is poreus, en veel soorten zijn bovendien kalkhoudend: vloeistoffen trekken erin en zuren tasten het oppervlak aan, waardoor onderhoud draait om beschermen en zacht reinigen, niet om hard poetsen.
Marmer, travertin en Belgische hardsteen (arduin) bestaan grotendeels uit kalk en reageren op azijn, citroen en ontkalkers met doffe plekken. Graniet, leisteen en kwartsiet zijn zuurbestendig, maar ook zij nemen vet en vocht op als ze niet beschermd zijn. Welke soort u heeft, bepaalt dus welke middelen veilig zijn. Twijfelt u, lees dan eerst ons overzicht van natuursteen soorten.
Dagelijks en wekelijks onderhoud: de basis
Veeg of stofzuig dagelijks, dweil wekelijks vochtig met lauw water en een pH-neutrale steenreiniger, en droog daarna na: dat voorkomt het grootste deel van alle slijtage en vlekken.
- Zand weghouden: een goede deurmat en regelmatig stofzuigen. Zandkorrels onder schoenen werken als schuurpapier en zijn de belangrijkste oorzaak van doffe loopstroken.
- Vochtig, niet nat dweilen: gebruik een pH-neutrale reiniger voor natuursteen in de dosering van de verpakking en wring de mop goed uit.
- Naspoelen en nadrogen: resten van reinigingsmiddel geven een doffe waas, en staand water laat kalkranden na.
- Morsen meteen opnemen: wijn, koffie, citroensap en olie deppen, niet wrijven. Hoe korter het contact, hoe kleiner de kans op een vlek of etsplek.
- Viltjes onder meubels: stoelen en tafels die over de vloer schuiven, laten krassen na in zachte steen zoals marmer.
Meer over de juiste reiniger per steensoort leest u in onze gids natuursteen vloer reinigen.
Natuursteen behandelen: impregneren als bescherming
Impregneren is de belangrijkste behandeling voor natuursteen: een middel trekt in de poriën en maakt de steen water- en vetafstotend, zonder de uitstraling te veranderen of de steen af te sluiten voor waterdamp.
Of uw steen nog beschermd is, ziet u met de waterdruppeltest. Laat een paar druppels water op de steen liggen. Parelen ze af, dan werkt de bescherming nog. Trekt het water in en wordt de steen donker, dan is het tijd om opnieuw te impregneren. Doe de test op plekken die veel te verduren krijgen, zoals de hal, rond het fornuis of bij de terrasdeur.
Hoe vaak impregneren nodig is, hangt af van de steensoort en het gebruik:
| Toepassing | Richtlijn impregneren | Waarom |
|---|---|---|
| Vloer in marmer of travertin | Om de 2 à 3 jaar | Poreus en zuurgevoelig |
| Vloer in graniet of arduin | Om de 3 à 5 jaar | Dichter, slijt minder snel |
| Keukenblad | Om de 1 à 3 jaar | Dagelijks contact met vet, zuur en water |
| Terras en buitentrap | Jaarlijks tot om de 2 jaar | Regen, vorst en mos |
Impregneer altijd op een schone, volledig droge steen. Een middel dat over vuil wordt aangebracht, sluit dat vuil mee in. Voor keukenbladen leest u de stappen in natuursteen aanrechtblad onderhoud.
Onderhoud per steensoort
- Marmer: de gevoeligste. Nooit azijn, citroen of ontkalker, want die etsen de kalk weg. Zie marmer reinigen.
- Travertin: poreus met open gaatjes. Gebruik geen glans- of waxmiddelen die de poriën dichtslibben. Zie travertin reinigen en onderhouden.
- Graniet: hard en zuurbestendig, maar de beschermlaag slijt. Periodiek impregneren houdt hem vlekbestendig. Zie onderhoudstips voor graniet.
- Leisteen: zuurbestendig, maar gelaagd. Geen hogedrukreiniger en geen harde borstels, anders bladdert de toplaag af. Zie leisteen vloer reinigen.
- Zandsteen: de meest poreuze, vooral buiten gevoelig voor groene aanslag. Zie zandsteen reinigen.
Belgische hardsteen (arduin) onderhouden
Belgische hardsteen onderhoudt u met lauw water en een pH-neutrale steenzeep, zonder soda, javel of azijn, en door de steen geregeld te impregneren of te "voeden" zodat hij zijn donkere kleur houdt.
Arduin is kalksteen. Agressieve middelen maken hem grijs, wit of vlekkerig, en dat is daarna niet meer weg te poetsen. Binnen volstaat het basisonderhoud van hierboven. Buiten komen daar mos, algen en kalkuitslag bij: borstel geregeld met een zachte borstel en een geschikte reiniger, en spoel na met weinig druk. Is de steen al verbleekt of dof, dan brengt schuren en polijsten de diepe blauwgrijze tint terug. Lees verder in blauwe steen reinigen en arduin polijsten.
Natuursteen buiten onderhouden
Natuursteen buiten heeft vooral last van regenwater, mos en vorst: borstel het terras een paar keer per jaar, gebruik geen hogedrukreiniger en houd de voegen dicht, zodat water niet onder de stenen kan.
- Geen hogedrukreiniger: die beschadigt het steenoppervlak en spuit de voegen leeg.
- Voegen controleren: open voegen laten water en onkruid door. Zie natuursteen voegen.
- Bladeren en potten weghalen: wat lang blijft liggen, laat vlekken en vochtige plekken na.
- Impregneren na het reinigen: zo neemt de steen minder water op en hecht groene aanslag minder snel.
Uitgebreider leest u dit in natuursteen schoonmaken buiten, of laat het terras professioneel reinigen.
Wat u beter niet gebruikt op natuursteen
| Middel | Waarom niet |
|---|---|
| Azijn, citroen, ontkalker | Zuur: etst kalkhoudende steen en geeft doffe plekken |
| Javel (bleekwater) | Verkleurt de steen ongelijk en tast de beschermlaag aan |
| Soda en schuurpoeder | Sterk basisch of schurend: doffe plekken en krasjes |
| Allesreiniger met glansmiddel of was | Laat een laagje achter dat vuil vasthoudt |
| Olijfolie of andere olie | Trekt in de poriën en geeft donkere, vlekkerige plekken |
| Hogedrukreiniger | Beschadigt het oppervlak en de voegen |
Is er al een doffe plek ontstaan door een zuur middel, dan gaat die niet meer weg met reinigen. Zie uitgebeten vlekken op natuursteen.
Wanneer is professioneel onderhoud nodig?
Schakel een specialist in als het water bij de druppeltest overal intrekt, als er doffe loopstroken of etsplekken zijn, of als vlekken terugkomen na elke schoonmaakbeurt: dan is reinigen alleen niet meer genoeg.
Bij een onderhoudsbeurt reinigen wij de steen grondig, brengen we een impregnering aan die bij uw steensoort past en adviseren we over het dagelijks onderhoud. Voor grotere oppervlakken en bedrijven is er ook een onderhoudsschema op maat. Bekijk onze onderhoudsdienst, of laat doffe en bekraste steen eerst polijsten. Twijfelt u wat uw steen nodig heeft? Vraag een gratis inspectie aan.