Een stoomreiniger lijkt ideaal voor een harde vloer: geen emmer, geen zeep en een vloer die snel droogt. Voor de meeste natuursteen raden wij hem toch af. Hete stoom drijft vocht in de poriën van de steen, verzwakt op termijn de impregnering en tast zwakke voegen aan. Graniet en keramische tegels verdragen een stoombeurt beter, maar ook daar is vochtig dweilen met een pH-neutrale natuursteenreiniger de veiligste keuze. In dit artikel leest u wat stoom met natuursteen doet, hoe dat per steensoort verschilt, en hoe u het risico beperkt als u toch wilt stomen.
Mag een stoomreiniger op natuursteen?
Op de meeste natuursteen liever niet. Marmer, travertijn, leisteen en kalksteen zijn poreus of gelaagd, en stoom duwt hete waterdamp precies daar in waar u hem niet wilt hebben. Op dicht graniet en op keramische tegels kan een korte stoombeurt, op voorwaarde dat de fabrikant van de steen of de impregnering het toelaat.
Een stoomreiniger reinigt met waterdamp van rond of boven de 100 °C. Dat werkt goed op niet-poreuze oppervlakken zoals glas, email of geglazuurde tegels: de hitte maakt vet en vuil los en het water verdampt snel. Natuursteen is anders. Bijna elke natuursteen heeft poriën of microscopische scheurtjes, en de bescherming van de steen zit vaak in een impregneermiddel dat ín die poriën is getrokken. Wat goed is voor een tegel, is daarom niet vanzelf goed voor uw natuursteen.
Lees ook altijd de handleiding van uw stoomreiniger en het advies van de leverancier van uw vloer. Veel fabrikanten van natuursteen- en impregneerproducten raden stoom af, of staan het alleen onder voorwaarden toe.
Wat stoom met natuursteen doet
Stoom combineert hitte, vocht en druk. Die drie samen kunnen vocht en opgelost vuil dieper in de steen brengen, een impregnering sneller laten slijten en zwakke voegen losmaken. De schade ontstaat zelden in één beurt, maar bouwt zich op bij regelmatig gebruik.
- Vocht in de poriën: hete waterdamp dringt makkelijker in de steen dan koud dweilwater. Bij poreuze steen kan opgelost vuil zo dieper in de steen terechtkomen, en blijft vocht langer achter. Dat kan donkere plekken, randen of verkleuring geven.
- Slijtage van de impregnering: een impregneermiddel maakt de steen water- en vuilafstotend. Herhaalde hitte en vocht kunnen die bescherming sneller verzwakken, waardoor de steen weer vlekken opneemt. Met de waterdruppeltest ziet u of de bescherming nog werkt.
- Gelaagde steen: bij leisteen kan vocht dat tussen de lagen trekt bijdragen aan afschilferen van de toplaag, vooral als de steen al kwetsbaar is.
- Voegen en kitvoegen: cementvoegen zijn poreus en worden met de jaren zwakker. Stoom en druk kunnen losse delen eruit werken. Siliconen- of andere kitvoegen langs muren en douches verdragen hitte niet altijd goed.
- Afwerkingslagen: een was, coating of kleurverdieper op de steen kan door hitte zacht worden, vlekkerig drogen of loskomen.
Stoom zelf is niet zuur, dus het etst kalkhoudende steen niet zoals azijn of ontkalker dat doen. Het probleem zit in het vocht, de warmte en wat ze met de bescherming en de voegen doen.
Stoomreiniger per steensoort
Hoe gevoelig een vloer is voor stoom, hangt af van hoe poreus de steen is, of hij gelaagd is, en hoe hij beschermd en gevoegd is. Gebruik de tabel als vuistregel en ga bij twijfel uit van de voorzichtigste optie.
| Steensoort | Stoomreiniger? | Waarom |
|---|---|---|
| Graniet | Af en toe, met voorzichtigheid | Dicht en hittebestendig, maar regelmatig stomen verzwakt de impregnering. Voegen blijven het zwakke punt. |
| Leisteen | Afgeraden | Gelaagd: vocht tussen de lagen kan afschilferen bevorderen. Vaak behandeld met een kleurverdieper of coating die hitte slecht verdraagt. |
| Marmer | Afgeraden | Poreus, vaak gepolijst en geïmpregneerd. Vocht kan in de steen trekken en verkleuring geven, vooral bij lichte soorten. |
| Travertijn | Afgeraden | Open poriën en gevulde gaatjes: stoom duwt vuil en vocht er juist dieper in. |
| Belgische hardsteen (arduin) | Liever niet | Geen voordeel tegenover vochtig dweilen, wel risico voor de impregnering en de voegen. |
| Aziatische blauwsteen | Liever niet | Kalkhoudend en vaak poreuzer dan Belgische hardsteen; vocht en vuil trekken makkelijk in. |
| Zandsteen en kalksteen | Afgeraden | Zeer poreus: neemt vocht en opgelost vuil snel op. |
| Keramische tegels | Meestal geen probleem | De tegel zelf is dicht. Let op de voegen en volg het advies van de tegelfabrikant. |
Per steensoort leest u meer in onze gidsen over onderhoudstips voor graniet, leisteen vloer reinigen, marmer veilig reinigen, travertijn schoonmaken en onderhouden, blauwe steen reinigen en keramische tegels reinigen.
Een granieten vloer reinigen met stoom
Graniet is de natuursteen die een stoombeurt het best verdraagt: hij is hard, dicht en bestand tegen warmte. Toch is stoom ook hier geen goed idee als dagelijkse routine, omdat de impregnering en de voegen eronder lijden.
Niet elk graniet is even dicht. Lichte soorten zijn vaak poreuzer dan donkere, en sommige platen hebben een harsbehandeling of een geschuurde of gevlamde afwerking die meer vocht opneemt. Wilt u toch af en toe stomen, test dan eerst op een onopvallende plek en controleer daarna met de waterdruppeltest of het water nog afparelt. Trekt het water in, dan is de vloer toe aan een nieuwe impregnering en laat u de stoomreiniger beter staan.
Een leistenen vloer reinigen met stoom
Op leisteen raden wij een stoomreiniger af. Leisteen is opgebouwd uit dunne lagen, en vocht en hitte zijn precies wat die lagen kwetsbaar maakt. Daarbij hebben veel leistenen vloeren een kleurverdiepende behandeling die door stoom vlekkerig of dof kan worden.
Om dezelfde reden gebruikt u op leisteen ook geen hogedrukreiniger en geen harde borstels. Een stofzuiger, een goed uitgewrongen mop met een pH-neutrale reiniger en nadrogen houden een leistenen vloer schoon zonder de toplaag te belasten.
Toch stomen? Zo beperkt u het risico
Wilt u een stoomreiniger gebruiken op graniet of keramiek, beperk dan de hitte, de tijd en het vocht: lage stand, steeds in beweging blijven, een doek over de kop en de vloer meteen nadrogen.
- Controleer het advies: lees wat de leverancier van de vloer, de impregnering en de stoomreiniger toelaten.
- Test eerst: probeer op een onopvallende plek, laat die volledig drogen en kijk of er randen, vlekken of glansverschil ontstaan.
- Laagste stand en een doek: gebruik een microvezeldoek over de kop en de laagste stoomstand.
- Blijf bewegen: houd de kop nooit stil op één plek, en richt de stoom niet gericht op voegen of kitranden.
- Niet op een vers behandelde vloer: wacht na impregneren of polijsten de uithardingstijd af die het product voorschrijft.
- Nadrogen en controleren: droog de vloer na en doe geregeld de waterdruppeltest om te zien of de bescherming nog werkt.
Een stoomreiniger is iets anders dan een hogedrukreiniger, maar ook die laatste hoort niet op kwetsbare natuursteen. Voor terrassen leest u in natuursteen terras reinigen zonder schade hoe u buiten veilig te werk gaat.
Wat beter werkt dan een stoomreiniger
Voor bijna elke natuursteenvloer werkt een eenvoudige routine beter dan stoom: stof en zand wegnemen, vochtig dweilen met een pH-neutrale natuursteenreiniger, naspoelen en nadrogen. Voor vuil dat daarmee niet weggaat, is een dieptereiniging de juiste stap.
- Dagelijks en wekelijks: stofzuigen of vegen, dan dweilen met een goed uitgewrongen mop en een pH-neutrale reiniger. De volledige routine staat in onze gids natuursteen vloer reinigen.
- Vuile voegen: een zachte voegenborstel met een natuursteenvriendelijke reiniger, en bij beschadigde voegen herstel in plaats van stomen. Zie natuursteen voegen.
- Vlekken en waas: een dieptereiniger voor natuursteen, of een gerichte aanpak per vlektype.
- Bescherming: een goed geïmpregneerde vloer laat vuil minder snel in, zodat u met gewoon dweilen toekomt. Hoe vaak u per steensoort impregneert, leest u in natuursteen onderhouden: de beste tips per steensoort.
Wanneer professionele reiniging nodig is
Ziet u na het stomen randen, donkere plekken of een doffe waas, of neemt de vloer opeens water en vlekken op, dan is de bescherming aangetast. Een professionele dieptereiniging gevolgd door een nieuwe impregnering brengt de vloer terug op orde.
Is het oppervlak zelf dof geworden of beschadigd, dan kan schuren en polijsten de toplaag herstellen. Royal Stone reinigt, polijst en impregneert natuursteen op locatie in België en Nederland. Lees meer over natuursteen professioneel reinigen, onderhoud en impregneren en natuursteen polijsten, of vraag vrijblijvend advies over uw vloer.